با گذشت زمان و استفادهی مداوم، این قطعه بهتدریج فرسوده میشود و نتیجهی آن را میتوان به وضوح در رانندگی حس کرد؛ به عنوان مثال شتاب خودرو دیگر مثل قبل نیست، دندهها هنگام جا زدن سر میخورند یا تعویض دنده نیز دیگر نرم انجام نمیشود. همهی اینها زنگ خطرهایی هستند که میگویند عمر دیسک و صفحه کلاچ رو به پایان است.
در این مقاله قرار است در مورد نحوه تعویض دیسک و صفحه پراید صحبت کنیم و همچنین به علائمی بپردازیم که نشان میدهند زمان مناسب تعویض دیسک و صفحه ماشین فرا رسیده است. هدف این است که اگر خودرو هنگام درگیر شدن دندهها درست عمل نمیکند یا صداهایی شنیده میشود که قبلاً وجود نداشته، بتوانید علت را راحتتر تشخیص دهید و قبل از بروز آسیبهای جدیتر، تصمیم درستی بگیرید.
دیسک و صفحه چه کاری انجام میدهند؟
دیسک و صفحه کلاچ نقش مهمی در تعویض دندهی خودرو دارد. این قطعه بین فلایویل و صفحه فشار قرار میگیرد و واسطهای است که نیروی موتور را به گیربکس منتقل میکند. هر بار که پدال کلاچ را میگیرید، دیسک کلاچ درگیر و آزاد میشود تا بتوانید بدون لرزش یا خاموش شدن موتور، دنده عوض کنید. اما درست مثل لنت ترمز یا لاستیک، دیسک کلاچ هم عمر محدودی دارد. اصطکاک مداوم بهمرور آن را فرسوده میکند و وقتی دیگر اصطکاک لازم را نداشته باشد، تأثیرش را پشت فرمان احساس میکنید.
دیسک و صفحه بین موتور و گیربکس قرار دارد و وظیفهی آن انتقال نیرو از موتور به سیستم انتقال قدرت است. وقتی پدال کلاچ را فشار میدهید، این ارتباط بهطور موقت قطع میشود تا تعویض دنده بدون فشار یا لرزش انجام شود. پس از رها کردن پدال، دیسک دوباره درگیر و نیرو به چرخها منتقل میشود.
این فرایند در ظاهر ساده است، اما درست مثل لنت ترمز یا لاستیک، دیسک کلاچ هم عمر محدودی دارد. اصطکاک مداوم، بهمرور آن را فرسوده میکند و وقتی دیگر اصطکاک لازم را نداشته باشد، تأثیرش را پشت فرمان احساس میکنید. در چنین شرایطی، تعویض دیسک و صفحه اقدامی منطقی برای جلوگیری از مشکلات جدیتر است.
نشانههایی که میگویند دیسک و صفحه خراب شده است
بیشتر مشکلات مربوط به دیسک و صفحه کلاچ را میتوان با توجه به علائم خرابی دیسک و صفحه شناسایی کرد که عبارتاند از:
- افزایش دور موتور بدون شتاب متناسب: اگر دور موتور بالا میرود ولی خودرو شتاب لازم را نمیگیرد، احتمال لغزش کلاچ وجود دارد.
- سخت جا رفتن دندهها: جا نرفتن دنده یا احساس ضربه هنگام تعویض، معمولاً بیدلیل نیست و میتواند به فرسودگی کلاچ مربوط باشد.
- بوی غیرعادی: بویی شبیه سوختگی که گاهی در حین رانندگی حس میشود، اغلب نتیجهی اصطکاک بیش از حد در دیسک و صفحه کلاچ است.
- صدا هنگام گرفتن کلاچ: صداهایی که فقط موقع فشردن پدال شنیده میشوند، نشانهای هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
- افزایش مصرف سوخت: وقتی انتقال نیرو درست انجام نمیشود، موتور برای جبران فشار بیشتری تحمل میکند و این موضوع مصرف سوخت را بالا میبرد.
تشخیص زودهنگام این علائم و اقدام بهموقع برای تعویض دیسک و صفحه کلاچ، میتواند از آسیب جدی به گیربکس جلوگیری کند و هزینههای تعمیر را بهطور قابل توجهی کاهش دهد.
نحوه تعویض دیسک و صفحه پراید
خرید دیسک و صفحه برای پراید و تعویض آن کاری نیست که بتوان آن را بدون آمادگی و تجربه و در روز تعطیل انجام داد. این کار زمانبر است و نیاز به دقت دارد، اما اگر با ابزارها آشنا هستید، کار فنی انجام دادهاید و از کار عملی نمیترسید، میتوان این کار را با دقت و حوصله انجام داد. در ادامه، روند کلی تعویض دیسک و صفحه پراید را توضیح خواهیم داد.
مرحلهی اول: آماده کردن ابزار و قطعات
بهتر است قبل از باز کردن هر قطعهای، همهی ابزار و قطعات مورد نیاز را آماده کنید. دیسک و صفحه جدید برای پراید، جک و پایههای نگهدارنده، جک هیدرولیک، آچار بکس، آچار ترکمتر و ابزار تنظیم دیسک کلاچ از جمله وسایلی هستند که به آنها نیاز خواهید داشت. ابزار تنظیم دیسک کلاچ اهمیت زیادی دارد، چون بدون آن جا زدن دقیق گیربکس در مرحلهی بستن میتواند بهسادگی به یک دردسر وقتگیر تبدیل شود.
مرحلهی دوم: بالا بردن خودرو
خودرو را روی سطح صاف پارک کنید، ترمز دستی را بکشید و باتری را قطع کنید. سپس با جک، خودرو را بالا ببرید و آن را روی پایهها محکم کنید تا بتوانید با خیال راحت زیر آن کار کنید. قبل از ورود به زیر خودرو، حتماً از ثابت بودن آن مطمئن شوید.
مرحلهی سوم: باز کردن گیربکس
ابتدا اتصالات، کابلها و سیمهایی را که به گیربکس متصل هستند جدا کنید. روغن گیربکس را تخلیه کرده و سپس میلگاردان را باز کنید. بعد از آن، پیچهای اتصال گیربکس به موتور را باز کنید و گیربکس را با دقت عقب بکشید؛ فقط به اندازهای که به دیسک و صفحه کلاچ دسترسی داشته باشید.
مرحلهی چهارم: تعویض دیسک کلاچ
پس از کنار رفتن گیربکس، صفحهی فشار را باز کنید تا بتوانید دیسک را مشاهده کنید. دیسک قدیمی را خارج کرده و فلایویل را بررسی کنید. اگر آثار سوختگی یا خطافتادگی روی آن دیده میشود، بهتر است در همین مرحله آن را تراش دهید و یا تعویض کنید. دیسک کلاچ جدید را با کمک ابزار تنظیم در جای درست قرار دهید، سپس صفحهی فشار را ببندید. پیچها را بهصورت ضربدری و یکنواخت سفت کنید تا فشار بهطور مساوی توزیع شود.
در این مرحله، انتخاب بهترین دیسک و صفحه پراید اهمیت زیادی دارد، چون کیفیت این قطعه مستقیماً روی نرمی کلاچ و دوام آن تأثیر میگذارد.
مرحلهی پنجم: بستن قطعات و تست نهایی
گیربکس را با دقت در جای خود قرار دهید و مطمئن شوید شفت ورودی بهدرستی داخل دیسک کلاچ جا میگیرد. سپس میلگاردان را نصب کنید، روغن گیربکس را دوباره بریزید و باتری را وصل کنید. قبل از پایین آوردن خودرو، چند بار پدال کلاچ را فشار دهید تا از عملکرد صحیح آن مطمئن شوید. در نهایت خودرو را پایین بیاورید و با یک رانندگی کوتاه، عملکرد کلاچ را بررسی کنید.
اگر این فرآیند با دقت انجام شود، نتیجه بهخوبی قابل احساس است؛ تعویض دنده نرمتر میشود، انتقال نیرو حالت طبیعی پیدا میکند و خودرو بدون مشکلات رایج بعد از تعویض دیسک و صفحه مانند ریپ خوردن، به کار خود ادامه میدهد.